W moim trzecim wpisie z zeszłorocznych, trzytygodniowych wakacji w słonecznej Bułgarii, zabiorę was do Parku Narodowego Piryn oraz Bańska. W poprzedniej notatce odbyliśmy podróż piękną kolejką wąskotorową z Septemvri do Dobriniszte, którą dotarliśmy do miejscowości Bańsko. Pirińsko-rodopska kolej jest wspaniałym osiągnięciem kolejnictwa. Uchodzi za najpiękniejszą kolej wąskotorową na Bałkanach. Jest atrakcją turystyczną samą w sobie. Do Bańska, które uchodzi za bułgarskie Zakopane, możemy wprawdzie możemy dotrzeć szybciej autobusami, to ja Wam zdecydowanie polecam podróż w czasie drogą żelazną.
Ja dotarłem do Bańska przed godziną 14. Miałem tam zarezerwowane dwa noclegi. Pierwszy dzień przeznaczyłem na zwiedzanie kurortu a następny chciałem udać się na cały dzień w góry. Bańsko niestety mnie bardzo, bardzo rozczarowało. Przewodniki twierdziły, że jest to miasto-muzeum. Leży ono na wysokości 936 m n.p.m. w dolinie rzeki Głazne w Kotlinie Razłożkiej, u podnóży północno-wschodniego pasma Pirynu. W tej części pasma znajdują się najwyższe wierzchołki całych gór Pirin: Wichren (2914 m n.p.m.) i Todorin Wrych (2646 m n.p.m.). Zwiedzanie Bańska stanowiły dla mnie dwa jego główne place – płosztad Nikoła Wapcarow (Площад „Никола Вапцаров„) oraz płosztad Wyzrażdane (Площад Възраждане). Do tego pierwszego przylega główna ulica handlowa miasta Car Simeon (Цар Симеон). W tym miejscu znajdują się najcenniejsze zabytki Bańska. Przy brukowanych ulicach stoją charakterystyczne, odrodzeniowe domy, obwarowane wysokim i grubym murem, z mocną podwójną bramą i wąskimi oknami. Tajemne przejścia między nimi służyły bułgarskim hajdukom, którzy chronili się w miasteczku w czasie zimy. Bądź przybywali znienacka, by schować bogactwa zrabowane zamożnym Turkom. W wielu historycznych domach urządzono pensjonaty i mechany.
Najciekawszym obiektem miasta jest chyba cerkiew Sweta Trojca, konsekrowana w 1835 r. Jest ona wspólnym dziełem bańskich mieszczan i artystów. W 1832 r. osmańskie władze pozwoliły radzie miejskiej na postawienie nowej cerkwi. Burmistrz Bańska Łazar Golew sięgnął do swoich pieniędzy i wyłożył na materiały budowlane i płace dla robotników. Budynek powstał pod dyrekcją architekta Dimityra Dojowa. Znacznie przekroczył dozwolone przez Turków wymiary. Wskutek tego burmistrz został wtrącony do więzeienia, gdzie zmarł z głodu i wskutek tortur. 15 lat później mieszkańcy Bańska złożyli się na dzwonnicę. 30-metrowa wieża została ukończona w 1865 r. Rok później umieszczono na niej dwublatowy zegar mistrza Todora Cadżiradonowa. Czasomierz bez przerwy od półtora wieku wskazuje godziny mieszkańcom. Wielki ikonostas znajdujący się w środku cerkwi został odnowiony w 2011r. Oprócz świątyni zajrzeć możemy także do machany Sirlesztowa kyszta. Jest to ufortyfikowany dom z XVI w., z podziemnymi i tajemnymi tunelami prowadzącymi do zamaskowanych wyjść w różnych częściach miasta.
Góry Pirin i schronisko Wichren
Jak już wcześniej wspomniałem Bańsko w ogóle mi do gustu nie przypadło. Na szczęście nie ono było moim głównym celem wizyty. Będąc w Warnie i Burgas zdecydowałem, że chciałbym także spędzić chociaż kilka dni w bułgarskich górach. Tym bardziej, że zwiedzanie Sofii czy Płowdiwu w panujących tutaj w lipcu upałach nie jest najprzyjemniejszą rzeczą. Łącząc marzenie o przejażdżce kolejką wąskotorową z Septemwri do Dobriniszte dotarłem do podnóża Parku Narodowego Piryn (Национален парк „Пирин”). Następnego dnia punktualnie o 8.30 wsiadłem do autobusu jadącego pod schronisko Wichren. Sam masyw górski Pirin ma 80 km długości i 40 km szerokości. Jego łączna powierzchnia wynosi 2585 km². Jest on drugim co do wysokości (po górach Riła) w Bułgarii i trzeci (po masywie Olimpu w Grecji) na Półwyspie Bałkańskim. Rozciąga się między doliną Strumy na zachodzie oraz doliną Mesty, stykającą się na wschodzie z masywem Rodopów. Pirin dzieli się na Pirin Północny, Środkowy i Południowy. W Pirynie Północnym 60 szczytów osiąga wysokość ponad 2500 m n.p.m. W tej części pasma skupiają się jeziora polodowcowe (ok. 150). Największe i najgłębsze z nich to Popowo. Najwyżej położone to Gorno Poleżańsko (2710 m n.p.m.)
Piryn – siedziba Peruna
Trakowie nazywali Pirin Śnieżnobiałymi Górami (Orbelos), a Słowianie Jedenica, gdyż mieszkały tam rusałki zwane judami. Ale panem tego królestwa był bóg grzmotu i wichrów Perun. Później nasi słowiańscy przodkowie od imienia boga nadali górom nazwę Pirin, a najwyższemu szczytowi Wichren (2915 m n.p.m.). Góry mają także swoją legendę. Chan Borys przyjął chrześcijaństwo w 866 r. Nakazał duchowieństwu szerzyć nową wiarę wśród swojego ludu. Pop z Razłożkiej Kotliny postanowił najpierw przegnać Peruna z jego górskiego królestwa. Wygrażając Perunowi, zawołał aby ten się natychmiast pokazał. Wtedy zerwał się wicher i uniósł popa na środek jeziora. Popie Jezioro, jak je odtąd zwą, jest największe (125 ha) z piryńskich jezior i najgłębsze (30 m). W jego okolicy są także piękne Jeziora Kremenskie, Jeziora Rusałek i jezioro Argirowo.
Masyw zbudowany jest ze skał łupkowych, granitów i marmurów. Powyżej 2000 m występują łaski wysokogórskie, rośnie kosodrzewina i jałowce. Najwyższe piętro zajmują żłoby i cyrki lodowcowe. U podnóża masywu bija źródła cieplicowe. Oprócz jezior jest tu także kilka godnych uwagi wodospadów, m.in. Demianiszki Skok (Демянишки Скок), Julenski Skok (Юленски Скок), Bynderiszki Skok (Бъндеришки Скок), Popinołyszki Wodospad (Попинолъшки Водопад).
W Pirinie panuje klimat górski znajdujący się pod wpływem śródziemnomorskich mas powietrza. W dolinach charakteryzuje się on wysokimi temperaturami letnimi i łagodną, krótkotrwałą zimą. W wysokich partiach gór – wydłużonym okresem zimowym. W wielu miejscach (Golemija Kazan, Bajawi Dupki, Kutełskata Prespa i in.) śnieg leży przez cały rok, lato zaś jest krótkie i chłodne. Duża część Pirinu znajduje się w granicach parku narodowego i rezerwatów przyrody. Natura jest tu dziewicza, a spore obszary pokryte są lasami sosnowymi, świerkowymi i jodłowymi. Rosną tu też wiekowe, 250-,300-letnie sosny rumelijskie. W pobliżu schroniska Bynderica (Бъндерица) rośnie okaz zwany Bajkuszewa mura (Байкушевата мура) – liczący tysiąc trzysta lat. W rezerwacie Bajuwi Dupki – Dżindżirica rosną dwa takie drzewa, liczące tysiąc sto i tysiąc sto pięćdziesiąt lat. Symbolem Pirinu jest szarotka (Leontopodium alpinum), która występuje jedynie w marmurowej części Pirinu Północnego, kwitnie w lipcu i sierpniu. Świat zwierzęcy Pirinu, oprócz gatunków pospolitych, reprezentują także kozice, niedźwiedzie (kilkanaście par), orły i głuszce.
Park Narodowy Pirin (Национален парк „Пирин”)
W 1962 r. utworzono Park Narodowy Wichrenu, a w 1974 r. przemianowano go na Park Narodowy Piryn. Od 1983 r. park wpisany jest na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturalnego i Przyrodniczego UNESCO. Obejmuje dwa ścisłe rezerwaty przyrody. Rezerwat Bajuwi Dupki-Dżindżirica (2873 ha) wpisany na Listę Rezerwatów Biosfery UNESCO. Jest on jednym z najstarszych w Bułgarii. Utworzony został w 1934 r. w celu ochrony reliktowych lasów sosnowych (sosna bośniacka i macedońska) oraz rzadkich siedlisk flory i fauny. Rezerwat Julen (3156 ha) powstał w 1994 r, aby chronić naturalne lasy z sosną macedońską, sosną zwyczajną i górską, świerkiem i jodłą oraz zbiorowiska roślin wpisanych do Czerwonej Księgi Bułgarii, takie jak m.in.: pełnik europejski, mak piriński, orlik pospolity.
Schroniska w Pirinie
W Pirynie Północnym, który ja odwiedziłem w lipcu zeszłego roku, znajduje się dwanaście schronisk oraz cztery schrony turystyczne, które czynne są cały rok. Oznakowanie podobno jest staranne. W Pirinie Środkowym działają dwa schroniska turystyczne – Popowi Liwadi i Malina. W Pirinie Południowym zaś nie ma ani jednego.
Park obejmuje najwyższe skaliste szczyty górskie (50 szczytów powyżej 2500 m n.p.m.), z bardzo ubogą roślinnością, zamieszkiwane przez kozice. W jego granicach znajduje się też leżące poniżej piętro wiecznie zielonych lasów iglastych ze świerkiem, jodłą oraz sosną zwyczajną, czarną, macedońską i bośniacką (kilka okazów drzew to pomniki przyrody, np. wspomniana wcześniej Bajkuszewa mura. Lasy dają schronienie sarnom, jeleniom, dzikom, niedźwiedziom, wilkom i głuszcom.
Najpopularniejszą bazą wypadową w góry Pirynu jest chyba właśnie Bańsko. ja je także mogę polecić, ale tylko i wyłącznie jako punkt startowy wędrówek. Inne miejsca to wieś Dobriniszte, miasta Goce Dełczew, Sandanski, Kresna, Razłog i przełęcz Predela. U południowo-zachodnich podnóży Pirinu leżą Melnik i monaster Rożeński. Jednak podobno dojście od tamtej strony w okresie letnim bywa dość uciążliwe ze względu na wysoką temperaturę w dolinie Strumy. Moją bezpośrednią bazą wypadową było słynne schronisko Wichren (1950 m . Jest to jedno z najpopularniejszych wśród turystów schronisk. Liczy 160 miejsc noclegowych. W jego pobliżu możemy wybrać się nad jezioro Okoto (15 min, grupę jezior Bynderiszkite Ezera (45 min, szlak czerwony), na szczyt Wichren (2.30 godz., szlak czerwony), do schroniska Bynderica (30 min, szlak żółty), schroniska Kamenica (6.30 godz., szlakiem czerwonym, zielonym, czerwonym). Samo schronisko bardzo mile zaskoczyło mnie małymi cenami w bufecie. Spotkałem także słynnego wichreńskiego kota. Dzień spędzony w górach był absolutnie fantastyczny. Był także jednym z najpiękniejszych i najjaśniejszych momentów zeszłego roku. Ja Wam wycieczkę w góry Pirin polecam z całego serca. Przed Wami jeszcze informacje praktyczne, filmik, panoramy i galeria zdjęć. Zapraszam do dalszej części wpisu.
Bańsko i Piryn – informacje praktyczne
- Bańsko jako najpopularniejszy narciarski kurort w całej Bułgarii posiada rozbudowaną siatkę połączeń autobusowych. Możemy z i do Bańska dotrzeć w kierunku Sofii, Blagojewgradu, Razłogu i Goce Dełczewa;
- Ja z usług komunikacji autobusowej nie korzystałem. Jednak rozkład jazdy autobusów możecie sobie obejrzeć TUTAJ – KLIK . Nie wiem na ile dane są aktualne, ale czasy podane na tej stronie w przypadku dojazdu do schroniska Wichren zgadzały się;
- Bardzo dobrym pomysłem na dotarcie do Bańska i w tę część Parku Narodowego Piryn jest przejażdżka piryńsko-rodopską kolejką wąskotorową. Jest to wprawdzie wycieczka na cały dzień. Jednak kolej jest jedną z największych atrakcji całej Bułgarii;
- Z Sofii oraz Płowdiwu musimy dotrzeć najpierw do stacji początkowej Septemvri. Tam mamy do wyboru 4 pary pociągów kursujące trasą do Dobriniszte;
- Rozkład jazdy kolejki na trasie Septemvri-Bansko-Dobriniszte i z powrotem przygotowałem dla Was i dla siebie w tabelkach:
| Pociąg numer: | ПВ 16101 "Вихрен" | ПВ 16103 "Родопи" | ПВ 16105 "Места" | ПВ 16107 "Рила" |
|---|---|---|---|---|
| Септември | ↦ 02:15 | ↦ 08:42 | ↦ 12:35 | ↦ 16:05 |
| Велинград | 03:44 - 04:04 | 10:09 - 10:14 | 14:14 - 14:17 | 17:35 - 17:47 |
| Банско | 07:13 - 07:16 | 13:22 - 13:34 | 17:17 - 17:27 | 20:50 - 21:00 |
| Добринище | 07:28 ↤ | 13:46 ↤ | 17:39 ↤ | 21:12 ↤ |
| Pociąg numer: | ПВ 16102 "Рила" | ПВ 16104 "Вихрен" | ПВ 16106 "Родопи" | ПВ 16108 "Места" |
|---|---|---|---|---|
| Добринище | ↦ 05:35 | ↦ 10:35 | ↦ 14:25 | ↦ 18:10 |
| Банско | 05:47 - 05:52 | 10:47 - 10:52 | 14:38 - 14:43 | 18:21 - 18:26 |
| Велинград | 08:45 - 08:48 | 13:44 - 13:47 | 17:43 - 17:51 | 21:16 - 21:36 |
| Септември | 10:20 ↤ | 15:13 ↤ | 19:31 ↤ | 22:55 ↤ |
- Sprzed stacji kolejowej w Bańsku trzy razy dziennie odjeżdża skomunikowany z pociągami busik udający się aż do schroniska Wichren. Niestety, kursuje on tylko do 15 września. Odjazdy odbywają się o 8.30, 13.20 i 17.00. Podróż trwa 50 minut. W kierunku przeciwnym pojazd odjeżdża o 9.30, 14.20 i 18.00. Cena za bilet w 1 stronę wynosi 9 BGN (21 zł);
- Wybór miejsc i rodzajów obiektów noclegowych w Bańsku jest przeogromny. Ja nocowałem w jednym z najtańszych i ku mojemu zaskoczeniu standard był dobry. Dlatego z czystym sercem mogę Wam polecić Guest House Grachenovi;
- Schronisko Wichren zaskoczyło mnie bardzo pozytywnie starym, górskim klimatem. Legendarnym kotem w jadalni oraz bardzo przystępnymi cenami. Wygląda na to, że górskie schroniska turystyczne w bułgarskich górach nadal służą wędrowcom. Ceny w bufecie absolutnie fantastyczne. Ja płaciłem po kilka lewa za posiłek. Jest to niesamowita odmiana po do cna skomercjalizowanych polskich schroniskach;
Piryn i Bańsko na filmie (PLAY)
Galeria zdjęć (KLIK)
Jeżeli podobał Ci się wpis oraz pirińsko-rodopska kolej wąskotorowa a chciałbyś więcej informacji, zdjęć oraz filmów zapraszamy do wsparcia bloga i polubienia NASZEGO FEJSBOOKA. Dziękujemy 🙂 🙂 🙂
ZAPRASZAMY POZNAJCIE LEPIEJ SŁONECZNĄ BUŁGARIĘ 🙂 🙂 🙂
None found